Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) desteğiyle Pro Creative tarafından hazırlanan "Yapay Zeka ve Türkiye Müzik Endüstrisi" araştırmasının sonuçları kamuoyuna duyuruldu. Bin 170 müzik profesyonelinin katılımıyla Mart-Temmuz 2026 döneminde gerçekleştirilen çalışma, yapay zekanın müzik sektöründeki etkilerini, sanatçıların teknolojiye yaklaşımını ve telif haklarına ilişkin beklentileri inceledi.
Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 55'i yapay zeka araçlarını belirli sıklıklarla kullandığını belirtirken, yüzde 44,2'si henüz bu teknolojilerden yararlanmadığını ifade etti. Yaratıcılık konusunda ise yüzde 46,2'si yapay zekanın destekleyici olduğunu düşünürken, yüzde 42,2'si olumsuz etkileyebileceği görüşünü paylaştı.
Yapay zekanın müzik sektöründeki fırsatları ve telif hakları
MESAM Yönetim Kurulu Başkanı Recep Ergül, yapay zekanın müzik sektörü için tehdit değil, fırsat olduğunu vurguladı. Geçmişte plak, kaset ve dijital müzik dönüşümlerinde yaşanan endişelerin benzerinin yapay zeka için de görüldüğünü belirten Ergül, teknolojik yeniliklerin sektörü ortadan kaldırmadığını söyledi.
Yapay zekanın fikri mülkiyet boyutuna ilişkin ilkeleri açıklayan dünyadaki öncü kurumlardan biri olduklarını ifade eden Ergül, yapay zeka şirketlerinin meslek birliklerine ve hak sahiplerine telif ödemesi gerektiğini dile getirdi. Yapay zeka ile üretilen eserlerin telif hakları konusunda henüz net bir statü olmadığını belirten Ergül, şu anda yapay zekanın gerçek bir eser olarak görülmediğini ve bu nedenle beste teliflerinin beklemede olduğunu açıkladı.
Ekonomik etkiler ve sektörel beklentiler
Ergül, yapay zekanın müzik sektöründe özellikle demo kayıt aşamasında yaygın kullanıldığını, geleneksel yöntemlerle ortalama 30 bin lira maliyet gerektiren demo kayıtların yapay zeka ile önemli ölçüde ucuzladığını belirtti. MESAM olarak genişletilmiş sorumlu lisanslama modeliyle yapay zeka kullanımından kaynaklanan telif sorunlarını çözmeyi hedeflediklerini ifade etti. Araştırmada katılımcıların yüzde 74,1'i yapay zeka ile üretilen müziklerin zorunlu olarak etiketlenmesini isterken, yüzde 84,6'sı MESAM ve benzeri meslek birliklerinin bu alanda aktif politikalar geliştirmesini talep etti.
Türkiye'nin yapay zekaya yaklaşımı uluslararası karşılaştırmada
Pro Creative adına değerlendirmelerde bulunan Av. Sertaç Oğul, araştırmanın hukuk, ekonomi ve iletişim boyutlarını kapsadığını belirtti.
Katılımcıların çoğunluğunun 45 yaş ve üzeri, mesleğinde 15-20 yıl deneyimli müzik profesyonellerinden oluştuğunu aktaran Oğul, Türkiye'nin yapay zekaya yönelik yaklaşımının uluslararası araştırmalarla karşılaştırıldığında ortada bir konumda olduğunu söyledi. Hem entegrasyonun sağlandığını hem de hukuki endişelerin farkında olunduğunu ifade eden Oğul, bunun araştırma için sevindirici bir sonuç olduğunu dile getirdi.
