İsveç'in Uppsala Üniversitesi'nden bilim insanları, zamanı ölçmenin oldukça hassas bir yöntemini geliştirmiş olabilirler. 2022 yılında yapılan bir araştırma, kuantum fiziği sınırlarında yer alan 'Rydberg' atomları üzerinden, zamanın başlangıç noktasına ihtiyaç duymadan ölçülebileceğini ortaya koydu.
Rydberg Atomlarıyla Zamanı Ölçme
Rydberg atomları, lazerle uyarılarak yüksek enerji seviyelerine çıkarılan ve devasa hale gelen atomlardır. Bu atomların içindeki elektronlar, sıradan davranışlardan uzaklaşarak tamamen kuantum dünyasının rastlantısallığıyla hareket ederler. Fizikçiler, bu elektronların oluşturduğu dalga benzeri yapıları analiz ederek, zamanın izlerini taşıyan ‘parmak izleri’ elde etti.
Yeni Yöntemle Zamanı Hassas Bir Şekilde Ölçmek
Çalışmada kullanılan ‘pompa-sonda’ tekniği ile bir lazer darbesiyle atom uyarılıyor, ardından ikinci bir lazer darbesiyle uyarılmış halin zaman içindeki değişimi takip ediliyor. Ortaya çıkan dalga desenleri, zamanı ölçebilecek sabit desenler sunuyor. Araştırmayı yöneten fizikçi Marta Berholts, bu yöntemi şu şekilde açıklıyor: “Bir sayaç kullanıyorsanız, önce bir başlangıç noktası tanımlamanız gerekir. Bu teknikte ise yalnızca dalga desenine bakarak ‘tamam, 4 nanosaniye geçti’ diyebiliyorsunuz.”
Araştırmacılar, gelecekte helyum dışında farklı atomlar kullanarak ya da lazer darbelerini çeşitlendirerek bu yöntemi daha da geliştirmeyi planladıklarını belirtti. Bu keşif, zamanın ölçülmesiyle ilgili yeni bir dönemin kapılarını aralayabilir.
