Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türkiye’nin çevreyi koruma ve plastik kirliliğini önleme konusundaki tarihi adımını duyurdu. Tek kullanımlık plastiklerin çevreye verdiği zararı azaltmak amacıyla Türkiye, kapsamlı bir proje başlatıyor. Bakan Kurum, sosyal medya üzerinden paylaştığı açıklamada, “Sıfır Atık vizyonumuzla tarihi bir adımı daha atıyoruz” dedi. Proje kapsamında, tek kullanımlık plastiklerin yasaklanması ve kısıtlanmasına yönelik mevzuat çalışmaları yapılacak. Gıda ambalajları ve içecek kaplarının kullanımının azaltılmasına yönelik de önemli adımlar atılacak.
Plastik Kirliliğinin Boyutu ve Türkiye’nin Hedefleri
Yapılan son araştırmalar, dünya genelinde her yıl yaklaşık 400 milyon ton plastik üretildiğini ve bunun büyük kısmının tek kullanımlık ürünlerden oluştuğunu ortaya koydu. Ancak, bu plastiklerin sadece yüzde 9’u geri dönüştürülürken, geri kalan kısmı ya doğaya karışıyor ya da yakılıyor. Bu, deniz canlıları ve ekosistem için büyük bir tehdit oluşturuyor. Türkiye, bu ciddi soruna karşı harekete geçerek, uzun vadeli çözümler geliştirmeyi hedefliyor.
Kısa Vadeli Eylem Planı (2025-2027)
2025-2027 yılları arasında uygulanacak eylem planı ile ‘Ulusal Plastik Stratejisi ve Eylem Planı’ hazırlanacak. İlk etapta, tek kullanımlık plastiklerin kısıtlanması ve yasaklanması sağlanacak, üreticilerin geri dönüştürülmüş plastik kullanması teşvik edilecek. Ayrıca, otel, restoran gibi tesislerde sürdürülebilir alternatiflerin yaygınlaştırılması hedeflenecek.
Orta Vadeli Eylem Planı (2028-2032)
Bu dönemde, ambalaj atıkları ve plastik geri dönüşüm süreçleri AB standartlarına uyumlu hale getirilecek. Pet şişelerin toplanma oranı artırılacak ve etiketleme zorunlulukları getirilecek. Mikroplastiklerin denizlere karışmasını engellemek amacıyla izleme programları oluşturulacak.
Uzun Vadeli Eylem Planı (2033 ve Sonrası)
2033 yılı ve sonrasında, döngüsel iş modellerinin yaygınlaştırılması ve biyobozunur plastiklerin kullanımı artırılacak. Mikroplastiklerin izlenmesi ve kısıtlanmasına yönelik yeni düzenlemeler yapılacak. Ayrıca, araştırma ve geliştirme (AR-GE) desteği ile yeni nesil plastik alternatifleri için çalışmalar başlatılacak.
Plastik Kirliliği ve İklim Değişikliği Bağlantısı
Prof. Dr. Mustafa Aydın, plastik kirliliğinin sadece sağlık değil, aynı zamanda iklim değişikliği için de büyük bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre, her yıl 8 milyon insan tütün ve plastik kullanımına bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybediyor. Türkiye, bu sorunun üstesinden gelmek için çevreyi koruma odaklı bir politika geliştirmeye kararlı.
