Kayseri'de, 12'nci sınıf öğrencisi Nisa İrem Kılıçkıran (17) ve sınıf arkadaşı Melike Naz Şahan, biyobozunur nanoparçacıklı stent geliştirerek TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nda bölge 1'incisi oldu. Öğrenciler, Mayıs ayında Türkiye finalinde yarışacak.
Stent Projesi, Anneden İlham Alındı
Nisa İrem Kılıçkıran, annesinin geçirdiği kalp krizi sonrasında zorlu bir iyileşme süreci yaşadığını belirterek, bu deneyimden ilham alarak sınıf arkadaşı Melike Naz Şahan ve fizik öğretmeni Ferhat Çekim ile birlikte biyobozunur nanoparçacıklı stent geliştirmeye karar verdi. Proje, ameliyat sonrası kendiliğinden eriyebilen ve diğer stentlere göre yaklaşık 20 kat daha düşük maliyetli olan stent üretimi ile dikkat çekiyor.
Proje hakkında bilgi veren Kılıçkıran, "Biyoyazıcılar yardımıyla kişiye özel üretim sağladık. Ayrıca, stent takibini yapabilen bir web tabanlı sistem geliştirdik. Bu sistem sayesinde hastalar ve doktorlar arasındaki iletişim sağlanabiliyor," dedi.
Geliştirilen Stent, MR ve BT'den Görüntülenebiliyor
Melike Naz Şahan, projede nanoparçacık entegrasyonu sayesinde stentin MR (manyetik rezonans) ve bilgisayarlı tomografi (BT) ile görüntülenebilir hale getirildiğini belirtti. Bu yenilik, geleneksel stentlerden büyük bir fark yaratıyor.
Maliyet Farkı: 20 Kat Daha Ucuz
Şahan, projelerinin önemli bir özelliğini de maliyet avantajı oluşturuyor. "Geliştirdiğimiz stent, piyasadaki metal stentlerin maliyetinin yaklaşık 20-22 kat daha düşük," diyen Şahan, bu sayede daha geniş bir kitleye ulaşmayı hedeflediklerini açıkladı.
Melike Naz Şahan, gençleri bilimsel araştırma yapmaya teşvik ederek, "Merak edin, araştırın. Önünüze engel çıkmasına izin vermeyin ve bilimi büyütün. Bilim gençlerle büyür," ifadeleriyle bir çağrıda bulundu.
Fizik öğretmeni Ferhat Çekim, projenin sağlık alanındaki önemini vurguladı: “Metal stentler damar tıkanıklığını açtıktan sonra çıkarılıyor. Ancak geliştirdiğimiz biyobozunur nanoparçacıklı stent, damar açıldıktan sonra eriyerek tedavi sürecini tamamlıyor ve ikinci bir ameliyata gerek kalmıyor.”
Nisa İrem Kılıçkıran ve Melike Naz Şahan, sağlık ve teknoloji alanında büyük bir yenilik sunan projeleriyle TÜBİTAK yarışmasında bölge 1'incisi oldular ve Mayıs ayında Türkiye finaline katılmaya hak kazandılar.
