GÜVEN Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Hüseyin Savaş Göktürk, kalın bağırsakta gelişen bazı poliplerin uzun yıllar boyunca herhangi bir şikayete neden olmadan kansere dönüşebildiğini belirtti. Göktürk, bu poliplerin kolonoskopi sırasında tespit edilip çıkarılmasının kolon kanseri riskini önemli ölçüde azaltabildiğini ifade etti.
Polipler genellikle belirti vermez
Prof. Dr. Göktürk, kolon poliplerinin kalın bağırsağın iç yüzeyinde oluşan doku çıkıntıları olduğunu ve çoğunun iyi huylu olduğunu söyledi. Ancak bazı poliplerin zamanla kansere dönüşebileceğine dikkat çekerek, "Polipler genellikle belirti vermediği için kişi kendini sağlıklı hissedebilir. Kolonoskopi sayesinde bu polipler belirti olmadan tespit edilebilir ve uygun olanlar aynı işlem sırasında alınabilir" dedi.
Tarama yaşı ve risk faktörleri
Ortalama risk grubundaki ve herhangi bir şikayeti olmayan yetişkinler için bazı uluslararası kılavuzların kolon ve rektum kanseri taramasına 45 yaşında başlanmasını önerdiğini belirten Prof. Dr.
Göktürk, Türkiye’de Sağlık Bakanlığı’nın ulusal tarama programının ise 50-70 yaş aralığını kapsadığını söyledi. Ailede kolon kanseri veya ileri polip öyküsü bulunanların daha erken taramaya başlaması gerektiğini vurguladı.
Ayrıca ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi durumlarda da takip planının risk durumuna göre yapıldığını aktardı.
Kolonoskopide sedasyonun önemi
Kolonoskopinin ucunda kamera bulunan ince ve esnek bir cihazla kalın bağırsağın iç yüzeyinin incelendiğini anlatan Prof. Dr. Göktürk, işlem sırasında iltihap, polip ve tümör gibi bulguların saptanabileceğini belirtti. Sedasyon uygulanmadığında hastanın ağrı veya rahatsızlık hissedebileceğini, uygun sedasyonla bu rahatsızlığın azaltılabileceğini ve hastanın işlemi hatırlamayabileceğini ifade etti.
Kolonoskopi tekrarı ve kontrol süresi
Ortalama risk grubundaki, şikayeti olmayan ve bağırsak temizliği yeterli olan kişilerde kolonoskopide herhangi bir bulgu saptanmadıysa, tarama amaçlı kolonoskopinin genellikle 10 yıl sonra tekrarlanmasının yeterli olduğunu belirtti. Polip tespit edildiğinde ise kontrol süresinin poliplerin sayısı, boyutu ve patoloji sonuçlarına göre belirlendiğini sözlerine ekledi.